Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan başlamak doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos aroma profili gibi tüple korunan bir kutu ile romeo julieta no. 2 tekli benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen tat ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu hemen kaydetmek iyi olur, zira bellek kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı azaltır zira gürültülü yerlerde ince notalar kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi değildir; yalnızca gücü gösterir. Kısacası ilk tadımda acele etmemek hem de ölçütleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Kriter netleşince her çubuk aynı cetvelle tartılır ve yorumlar birbirini destekler. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp sonuç çıkarmak sık görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle yumuşak ama temiz gelir tabii ki bu düzen her üründe aynen tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü asıl tat genellikle burada saklıdır. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman yükselir ve notalar koyulaşır hem de genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım kalır. Kısa kalın çaplı vitola gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür gerçekten bu yüzden yavaş ilerlemek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden acımsı notalar baskın olabilir gerçekten ısınmış tütün asıl tadını ancak orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha adil değerlendirme verir. Evrelerin geçişi çoğu zaman keskin değildir, o nedenle kabaca üçe bölmek yeterlidir. Değişimleri yakalamak için nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Art arda çekmek sıcaklığı yükseltir ve aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha net hâle getirir mutlaka aynı ışık ile sakin bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı kılar. Bir hafif aromayı, 5 de damakta baskın duran yoğun notayı anlatır böylece odak bölünmez ve not kalitesi artar. On beş dakikalık puro benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda kalır ve ileride bakıldığında neyi düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Puanı yazmadan önce birkaç nefes yapmak şarttır öte yandan yarım puanlar vermek fazladan bir yük yaratır. Ölçeği her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası en çok tercih edilen değerdir, çünkü ılımlı çubuklar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda verilmelidir. Böylece kayıtlar ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını ve aroma gücünü doğrudan değiştirir bu yüzden yanış çizgisinin eşit gitmesini da izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla keskin tonlar erken belirir nitekim ince çubuklarda ısı birikimi çok daha çabuktur. Romeo y julieta petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz ısınma hızı ise tadı doğrudan etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde duman daha serin gelir ama notalar sonradan açılır hem de bu çabukluk tadın okunma süresini kısaltır. Baldan yana yumuşak puro gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme dengesizse not kısmına eklenmelidir. Serin duman tadı daha ayrıntılı yapar ama gücünü azaltmaz tersine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı günde denerken önce dar çaplıyı ardından kalını içmek iyi olur. Böylece güçlü aroma ince olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara süresi yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan algılanır: damaktaki his ve burnun duyduğu aroma hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak iyi olur bu ayrım ilk bakışta önemsiz görünse de sonuçları epey etkiler. Dumanı ağızdan verirken burundan hafifçe çıkarmak retrohale denemesidir örneğin hafif bir nefes kokuyu daha geniş gösterir. Romeo y julieta short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken yapılan tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk de fındıksı notayı daha hızlı geçirir hızlı bir çekiş ise narin tonları örter. Güç damakta düşük ama burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde ağır bir öğünden sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını önler. Acemi kişiler için ilk adımda burundan algılanan notalara odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak kısmı da detay vermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük hissedilir ayrıca yemek arasında deneme yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce ılık bir yudum su almak yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi görmenizi sağlar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su yeterlidir çünkü doymuş bir ağız en güçlü notayı bile silik hissettirir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları bastırır ayrıca çok soğuk sıvılar damağı duyarsızlaştırır ve aroma hissini azaltır. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha temiz görünür bu yüzden temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek kıyası bozmaz gerçekten tatlı içecekten hemen sonra keskin tonlar olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım denemek önerilmez. Su ve kahve haricinde sade çay da kullanılabilir; asıl mesele seçimin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten sonra iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan tadım sıklıkla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo formatında içim kısa olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir alanda kalır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ve son çekişler arasındaki oynamayı görmek özen ister bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha sabırlı izlenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl benzeri mini ölçü de sedir notasını çabucak ortaya koyup biter zira değişim dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek denemeden daha güvenilir sonuç sunar bu sebeple sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bunu ayrıca kaydetmek yararlıdır. Ölçü kısaldıkça tat katmanı daralır, fakat güç hissi korunabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını büyük boy notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm açmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir tadım yoğunluk konusunda kesin bir fikir sunmaz yani her deneme önceki denemenin üzerine inşa edilir. Ruh hali, ortam ve saat izlenimi değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden ardından gözle görülür fayda verir. Bu yüzden küçük bir tadım defteri açmak işe yarar yoksa benzer aromalar her seferinde baştan öğrenilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao notası değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne geri dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da zaman kaybına yol açar. Saat, puro adı ile puan deftere yazılmalı nitekim ilk notlar ileride okunduğunda şaşırtıcı sapmalar gösterir. Notlar birbirinden iki basamaktan çok sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde kısa ifadeler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm belirgin sedir kokusu şeklinde bir kayıt tatmin edici olur. İleride okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, dumanın damaktaki dokusunu anlatır; aroma gücü ise tatların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket göstermek zorunda olmaz. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu ikisini ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir tonunu belirgin taşıyabilir örneğin ağır bir duman zayıf bir aromayla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem notasını yüksek tutar kaldı ki dolgun bir içim aromasız de olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek aroma sunabilir tersi durum da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki ürün arasında yoğunluk farkı bulmak hassas bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ile düzenli kayıt almayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda tütün çabuk yanar böylece baharatlı tonlar öne geçer bu nedenle ortam koşullarını de kayda eklemek yararlıdır. Çok nemli havada de duman ağırlaşır hem de lezzet silikleşir ısı de yaprağın ısınma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu durumu hesaba katmak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark net görülür değerlendirme günü planlarken bunu unutmayın. Havalandırma odadaki kokuları azaltır, parfüm de algıyı şaşırtır oysa gerçek neden çoğu zaman odadaki hava veya esinti olur. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda duman birikirse sonraki çubuğun tadı hatalı okunabilir. Kapı açıklığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar fazla güçlüyse yanış düzeni bozulur.